elgo ee xrimatodotisi

Μοριακοί δείκτες με στόχο τη βελτίωση αναπαραγωγικών παραμέτρων σε αγελάδες γαλακτοπαραγωγής φυλής Holstein

Δρ. Μαρία Αναστασιάδου και Δρ. Θεοδώρα Τσιλιγιάννη

Οι αγελάδες της φυλής Holsteinεκτρέφονται σε όλο τον κόσμο και στη χώρα μας λόγω της ιδιαίτερα υψηλής γαλακτοπαραγωγής. Tα επιτυχημένα μακροχρόνια προγράμματα γενετικής βελτίωσης συνέβαλαν στη βελτίωση των ζώων και στην μεγάλη αύξηση της γαλακτοπαραγωγής, γεγονός που πριν από ορισμένα χρόνια θα φαινόταν ακατόρθωτο.

Ωστόσο, η μεγάλη αύξηση της γαλακτοπαραγωγής δεν πραγματοποιήθηκε χωρίς κόστος. Είναι επίσης γεγονός ότι διεθνώς η αναπαραγωγική απόδοση επηρεάσθηκε αρνητικά από την αύξηση της γαλακτοπαραγωγής. Δηλαδή η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για την υπογονιμότητα των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής.

Σε πρόσφατες και πολυάριθμες έρευνες αναφέρεται ότι οι αγελάδες υψηλών αποδόσεων του 21ου αιώνα εμφανίζουν ιδιαίτερα χαμηλή γονιμότητα, η οποία εκδηλώνεται με χαμηλά ποσοστά εγκυμοσύνης και υψηλά ποσοστά εμβρυικής θνησιμότητας. Τα τελευταία 30-50 έτη, η επιλογή με σκοπό τη βελτίωση της γαλακτοπαραγωγής, οδήγησε σε μείωση του ποσοστού εγκυμοσύνης με την πρώτη τεχνητή σπερματέγχυση από 70% σε 40%. Ένας ακόμη πολύ σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας που αφορά στις αγελάδες υψηλής γαλακτοπαραγωγής, είναι το αρνητικό ισοζύγιο ενέργειας, εξαιτίας του οποίου αυξάνεται ο κίνδυνος εκδήλωσης μεταβολικών ασθενειών, κυρίως μέσα στον πρώτο μήνα της γαλακτοπαραγωγής, και μειώνεται η γονιμότητα. Αναμφισβήτητα, η γονιμότητα των αγελάδων είναι καίριας σημασίας για τις γαλακτοπαραγωγικές επιχειρήσεις. Ουσιαστικά δεν υπάρχει γαλακτοπαραγωγή εάν δεν προηγηθεί η γονιμοποίηση των αγελάδων και η ομαλή εξέλιξη της εγκυμοσύνης ως τον τοκετό. Επιπλέον, για να υπάρξουν μοσχίδες αντικατάστασης θα πρέπει να γονιμοποιηθούν και να γεννήσουν οι υπάρχουσες αγελάδες.

Εξαιτίας της μειωμένης γονιμότητας οι οικονομικές απώλειες για τον παραγωγό είναι τεράστιες, αν συνυπολογισθούν οι δαπάνες για την αγορά μοσχίδων αντικατάστασης, τα έξοδα για τη διάγνωση και τη θεραπεία της υπογονιμότητας, οι δαπάνες για τις επιπλέον τεχνητές σπερματεγχύσεις, όσο και για την επιπλέον κτηνιατρική περίθαλψη. Έχει υπολογιστεί ότι για κάθε μία ημέρα αύξησης του μεσοδιαστήματος μεταξύ των τοκετών, η οικονομική απώλεια είναι της τάξης των 4,7$ (στον Καναδά) και 4,9$ (στις Η.Π.Α.).

Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται ευρέως η επιλογή με μοριακούς δείκτες, για τη γενετική βελτίωση των αγροτικών ζώων. Πολυμορφισμοί γονιδίων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως μοριακοί δείκτες για την επιλογή αγελάδων με στόχο τη βελτίωση συγκεκριμένων αναπαραγωγικών παραμέτρων.

Στο Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών του ΕΛΓΟ – «ΔΗΜΗΤΡΑ», πραγματοποιήθηκε έρευνα με στόχο τον εντοπισμό μοριακών λειτουργικών δεικτών που συνδέονται με τη γονιμότητα σε αγελάδες γαλακτοπαραγωγής. Η έρευνα αυτή έγινε στο πλαίσιο της Πράξης «Εκπόνηση σχεδίων Ερευνητικών & Τεχνολογικών Αναπτυξιακών Έργων Καινοτομίας (ΑγροΕΤΑΚ)» MIS 453350, στο πλαίσιο του ΕΠ «AΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, (ΕΠΑΝΑΔ,ΕΣΠΑ 2007-2013). Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και από Εθνικούς πόρους (ΕΣΠΑ 2007-2014). Στη συγκεκριμένη έρευνα διερευνήθηκε ένας πολυμορφισμός στο γονίδιο της LEP, το οποίο κωδικοποιεί τη λεπτίνη. Το γονίδιο αυτό επιλέχθηκε γιατί ο ρόλος της λεπτίνης και στην αναπαραγωγή είναι γνωστός. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν αγελάδες τόσο με προβλήματα γονιμότητας όσο και ζώα με καλή γονιμότητα. Αρχικά, δημιουργήθηκε μία λεπτομερής και αναλυτική βάση δεδομένων με το αναπαραγωγικό ιστορικό των αγελάδων και την ετήσια γαλακτοπαραγωγή. Εν συνεχεία, πραγματοποιήθηκε αιμοληψία από όλα τα ζώα του πειραματισμού, με σκοπό την απομόνωση DNA από κάθε ζώο. Πραγματοποιήθηκαν μοριακές αναλύσεις και κατάλληλη στατιστική επεξεργασία με σκοπό να εκτιμηθεί η επίδραση του συγκεκριμένου πολυμορφισμού στις αναπαραγωγικές παραμέτρους των αγελάδων του πειραματισμού.

Από τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής προκύπτουν σαφείς ενδείξεις ότι:

  • συγκεκριμένος γονότυπος του πολυμορφισμού που μελετήθηκε στο γονίδιο της LEPφαίνεται να σχετίζεται με μικρότερο αριθμό Τ.Σ. ανά εγκυμοσύνη, παράμετρος ιδιαίτερα σημαντική για τη γονιμότητα των αγελάδων.

Ωστόεο, για να εξαχθούν ασφαλέστερα συμπεράσματα θα πρέπει αυτός ο πολυμορφισμός να μελετηθεί σε μεγαλύτερους πληθυσμούς αγελάδων και σε εκτροφές με διαφορετική γεωγραφική κατανομή και διαφορετικές συνθήκες εκτροφής. Ο συγκεκριμένος γονότυπος του πολυμορφισμού του γονιδίου LEP θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως λειτουργικός μοριακός δείκτης σε προγράμματα γενετικής βελτίωσης, με στόχο τη βελτίωση της γονιμότητας. Επιπλέον, οι παραγωγοί θα μπορούν να επιλέγουν από τη γέννησή τους τις μοσχίδες με τον κατάλληλο πολυμορφισμό σε ότι αφορά στη γονιμότητα και να χρησιμοποιούν μόνο αυτές ως ζώα αντικατάστασης.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Ευχαριστίες: Το έργο εντάσσεται στη Πράξη «Εκπόνηση σχεδίων Ερευνητικών & Τεχνολογικών Αναπτυξιακών Έργων Καινοτομίας (ΑγροΕΤΑΚ)» MIS 453350,  στο πλαίσιο του ΕΠ «AΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, (ΕΠΑΝΑΔ,ΕΣΠΑ 2007-2013). Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και από Εθνικούς πόρους (ΕΣΠΑ 2007-2014), το οποίο συντονίζεται από το ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης/Υπεύθυνη Παρακολούθησης Δρ Θεοδώρα Τσιλιγιάννη.

anastasiadou agroetak