Cryptolaemus montrouzieria, ένα έντομο βιολογικής επέμβασης

Δημήτρης Β. Αναγνωστόπουλος, Γεωπόνος Παν. Θεσσαλίας, dvanagnosto@yahoo.gr

1) Εισαγωγή

To Cryptolaemus montrouzieri είναι ένα σκαθάρι της οικογένειας Coccinelidae και έχει αποτελέσει εδώ και χρόνια ένα αποτελεσματικό αρπακτικό για τον ψευδόκοκκο των εσπεριδοειδών (Planococcuscitri).Έτσι, θα μπορούσε να αποτελέσει έναν τρόπο βιολογικού έλεγχου του παρασίτου. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 1891 το εισήγαγαν στην Καλιφόρνια από την Αυστραλία για τον περιορισμό του κοκκοειδούς.

Αντίστοιχη δράση έγινε και στην Χαβάη το 1893. Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα θετικά για τον περιορισμό του εχθρού αλλά το αρπακτικό δεν κατάφερε να επιβιώσει κατά την διάρκεια του χειμώνα εκτός από κάποιες παραθαλάσσιες περιοχές (Sadoff,1995 andShelton, undated). Ήδη σύμφωνα με τους Τζανακάκης και Κατσόγιαννος (2003) στην γειτονική Τουρκία αποτελεί τον ιδανικότερο τρόπο περιορισμού του ψευδόκοκκου.

Planococcus citri

Εικόνα1: Σε δράση το Cryptolaemus montrouzieri απέναντι στο Planococcus citri (http://www.forestryimages.org)

2) Εμφάνιση

Το ενήλικο έχει μήκος 3,8-4,2 χιλιοστά και πλάτος 2,7-3,2 χιλιοστά. Το κεφάλι, οι κεραίες, ο προθώρακας και τα στοματικά του μόρια έχουν κοκκινωπό καφέ ως πορτοκαλί χρωματισμό, το ασπίδιο είναι σκούρο καφέ ως μαύρο ενώ τα έλυτρα είναι γυαλιστερά μαύρα με πορτοκαλί συνήθως τελειώματα. Τα αρσενικά έχουν τα μπροστά ζεύγη ποδιών κοκκινωπά καφέ ενώ τα θηλυκά τα έχουν όλα τα ζεύγη καστανά. Ακόμα, στα αρσενικά συναντάμε δισχιδές νύχια ταρσού (National Bureau of Agriculturally Important Insect, 2011).

oisat

Εικόνα 2: Ενήλικο του είδους (http://www.oisat.org)

Η προνύμφη καλύπτεται με μεγάλες τούφες από λευκές ίνες και φτάνει ως 1,3 cm. Μοιάζει με τον ψευδόκοκκο αλλά σε μέγεθος είναι ως και δύο φορές μεγαλύτερη η προνύμφη της πασχαλίτσας. Τέλος, τα αυγά είναι κίτρινα (Shelton, undated).

pronymfi arp

Εικόνα 3: Προνύμφη του αρπακτικού (http://en.wikipedia.org)

3) Βιολογικός κύκλος

Ώριμα ενήλικα θηλυκά εναποθέτουν τα αυγά τους  σε θηλυκές προνύμφες από τον ψευδόκοκκο. Κάθε θηλυκό γεννά περίπου 10 αυγά και αυτό μπορεί να πραγματοποιείται για περίπου ως και 50 ημέρες ( σύνολο 400-500 αυγών περίπου). Με την κατάλληλη θερμοκρασία περίπου 270C, τα αυγά μετατρέπονται σε προνύμφες μέσα σε 5 ημέρες. Για το πολύ τρείς βδομάδες οι προνύμφες είναι αρκετά δραστήριες καταναλώνοντας ως και 250 νεαρές προνύμφες και αυγά από ψευδόκοκκο. Στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι και τα ενήλικα είναι δραστήρια αρπακτικά ως και ένα μήνα. Οι ιδανικές θερμοκρασίες δράσης του αρπακτικού είναι 17-320C και 70% υγρασία.

Μετά από τις 3 εβδομάδες δράσης της προνύμφης που αναφέραμε έρχεται και το στάδιο της νύμφωσης σε προφυλαγμένες θέσεις. Διαρκεί για 7-10 ημέρες και στην συνέχεια έχουμε τα πρώτα ενήλικα που σε 5 ημέρες θα είναι έτοιμα και ώριμα για να εναποθέσουν ξανά αυγά. Τέλος, ένα ενήλικο ζει το πολύ δύο μήνες.

Γενικά η διάρκεια του βιολογικού κύκλου του εντόμου εξαρτάται κατά πολύ από τις θερμοκρασίες που επικρατούν. Ενδεικτικά, σε συνθήκες 280Cδιαρκεί 29 ημέρες, ενώ σε 210C,διαρκεί σχεδόν 47ημέρες.

(www.greenmethods.com and Rincon-Vitova Insectaries,2009 Sadoff,1995 and Shelton, undated)

viologikos kuklos

Εικόνα 4: Βιολογικός κύκλος του Cryptolaemus montrouzieri (Shelton, undated)

4) Ενδιαίτημα

Τώρα πλέον το αρπακτικό έχει απελευθερωθεί σε πάρα πολλές χώρες και κυρίως το βρίσκουμε σε παράκτιες περιοχές και σε καλλιέργειες θερμοκηπίων. Εποχικά καλό είναι να απελευθερώνεται σε κτήματα με εσπεριδοειδή.

Συνήθως το αρπακτικό τρέφεται με τον ψευδόκοκκο που αναφέραμε αλλά και με άλλα συγγενή του είδη.  Ακόμα, έχουν αναφερθεί και δράσεις απέναντι σε  ζημιογόνους αλευρώδεις, αφίδες, κοκκοειδή, λεπιδόπτερα και θυσανόπτερα.

(Shelton, undated)

5) Χορήγηση

Μπορούμε να τα βρούμε στο εμπόριο ως ενήλικα σε μπουκάλια ή προνύμφες σε δισκία. Η δοσολογία είναι ως εξής: 2-5 αρπακτικά ανά φυτό, 2 ανά τετραγωνικό μέτρο και 600-1000 σε ένα ώριμο δένδρο. Τέλος ,συνθήκες εφαρμογής όπως προαναφέρθηκαν είναι 16-330C και 70% υγρασία ενώ απαιτούνται 8 ώρες ηλιοφάνεια για να έχουμε άμεσα αποτελέσματα (http://www.naturalinsectcontrol.com).

6) Έρευνες πάνω στο είδος

Οι Mani and Krishnamoorthy (1990) απελευθέρωσαν προνύμφες και ενήλικα του αρπακτικού Cryptolaemus montrouzieri σε συνθήκες εργαστηρίου 270και 50- 60% υγρασίας και βρήκαν σχεδόν απόλυτη αντιμετώπιση του ζημιογόνου κοκκοειδές Chloropulvinaria psidii.

Ο Moore (1988) έκανε μια προσπάθεια να συνοψίσει τους βιολογικούς μεθόδους περιορισμού του ψευδόκοκκου. Τα πιο αποτελεσματικά παραμένουν τα παρασιτοειδή και κυρίως της οικογένειας Encyrtidae τα οποία προσφέρουν πλήρη έλεγχο και έπειτα ακολουθεί το αρπακτικό Cryptolaemusmontrouzieri.

Στην Ινδία το κοκκοειδές Ferristavirgata είναι ιδιαίτερα ζημιογόνο για τις καλλιέργειες και αποτελεσματική χημική παρέμβαση δεν υπάρχει. Οι  Manietal. (1988) δοκίμασαν την δράση του Cryptolaemus montrouzieri και τα αποτελέσματα ήτα ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.

Σύμφωνα με τον Babu and Azam (1987) η ιδανική θερμοκρασία δράσης του αρπακτικού είναι σ’ όλα τα στάδια ανάπτυξης του είναι 300C. Για την μακροβιότητα των ενηλίκων  μόνο προτιμότερο είναι 20-300C. Μια αποικία ενήλικων αρπακτικών ζει περισσότερο όταν είναι εγκατεστημένη σε πληθυσμό του ψευδόκοκκου παρά σε μελιτώδη εκκρίματα του.

Οι Mani and Krishnamoorthy (1998) απέδειξαν ότι ανάμεσα σε 6 φυσικούς εχθρούς το Cryptolaemus montrouzieri είναι το πιο αποτελεσματικό για τον κοκκοειδές Chloropulvinaria polygonata που προκαλεί σοβαρές ζημιές στο μάνγκο.

Οι Babu and Azam (2008) αξιολόγησαν 8 εντομοκτόνα και ένα ακαρεοκτόνο και την δράση τους, απέναντι στο αρπακτικό που αναφέρουμε. Όλα τα πυρεθροειδή είχαν ιδιαίτερη τοξική δράση όπως και το ακαρεοκτόνο. Το πιο ασφαλές σκεύασμα βρέθηκε ότι είναι το 0,1% dichloros. Έτσι, είναι εφικτή η ταυτόχρονη βιολογική καταπολέμηση του ψευδόκοκκου και η χημική αντιμετώπιση άλλων εχθρών χωρίς επιρροή στους πληθυσμούς του ωφέλιμου εντόμου.

Ο Koutsoyannos (1996) προτείνει απελευθέρωση αρχικά του παρασιτοειδούς Leptomastix dactylopii την άνοιξη και έπειτα του Cryptolaemus montrouzieri σε συνδυασμό με ψεκασμό με buprofezin ή με μίγμα θερινού ορυκτελαίου και methidathion για να έχουμε απόλυτη επιτυχία επέμβασης.

Βιβλιογραφία

  1. R. Babu and K. M. Azam. 1987. Biology of Cryptolaemus montrouzieri Mulsant [ Coccinellidae: Coleoptera ] in relation with temperature. BioControl, Volume 32, Number 4, Pages 381-386
  2. R. Babu & K. M. Azam. 2008. Residual toxicity of different insecticides to the adultCryptolaemus montrouzieri Mulsant (Coccinellidae: Coleoptera). Tropical Pest Management. Volume 33, Issue 2. pages 180-181
  3. Katsoyannos.1996. Integrated Insect Pest Management for Citrus in Northern Mediterranean Countries. Benaki Phytopath. Inst. Kiphissia, Athens, Greece.
  4. Mani, M.,Krishnamoorthy, A.. 1990. Evaluation of the exotic predator Cryptolaemus montrouzieri Muls. (Coccinellidae, Coleoptera) in the suppression of green shield scale, Chloropulvinaria psidii (Maskell) (Coccidae, Hemiptera) on guava. Entomon 1990 Vol. 15 No. 1-2 pp. 45-48
  5. Mani, M.Krishnamoorthy, A.. 1998. Biological control studies on the mango green shield scale Chloropulvinaria polygonata (Ckll.) (Homoptera, Coccidae) in India. Entomon. Vol. 23 No. 2 pp. 105-110
  6. Mani, A. Krishnamoorthyand S. P. Singh. 1988. The impact of the predator, Cryptolaemus Montrouzieri Mulsant, on pesticide-resistant populations of the striped mealybug, Ferrisia virgata (Ckll.) on guava in India. International Journal of Tropical Insect Science .Volume 11. Issue 02 .pp 167-170
  7. Moore, D.. 1988. Agents used for biological control of mealybugs (Pseudococcidae). Biocontrol News and Information 1988 Vol. 9 No. 4 pp. 209-225
  8. National Bureau of Agriculturally Important Insect,2011. http://www.nbaii.res.in/
  9. Rincon-Vitova Insectaries,2009. Cryptolaemus montrouzieri. http://www.rinconvitova.com/
  10. Sadof, Cliff (1995) Know Your Friends: Mealybug Destroyer, Midwest Biological Control News Online, II:5. and Applied Bio Pest (1997) Lifecycle of Cryptolaemus montrouzieri, Oxnard, CA 93035.
  11. Shelton. Undated. Cryptolaemus montrouzieri. Biological control. A guide to Natural Enemies in North America.Cornell University. http://www.biocontrol.entomology.cornell.edu/
  12. Τζανακάκης Μ.Ε. , Κατσόγιαννος Β.Ι.,2003. Έντομα καρποφόρων δέντρων και αμπέλου. Αθήνα. Εκδόσεις Αγρότυπος. 360 σελ
  13. www.greenmethods.com. Biocontrols. Cryptolaemus montrouzieri
  14. http://www.naturalinsectcontrol.com.Beneficial Insects. Cryptolaemus montrouzieri